Drie tips voor minder verspilling in de keuken

De gemiddelde Nederlander gooit jaarlijks ruim 33 kilo eetbaar voedsel weg. Dat kost per persoon zo’n 140 euro per jaar en gaat gepaard met een flinke hoeveelheid verspilde energie, water en grondstoffen. Met drie slimme gewoontes in de keuken kun je voedselverspilling thuis drastisch verminderen, zonder dat het je veel tijd kost.

Waarom minder verspillen in de keuken ertoe doet

Voedselverspilling is een van de meest onderschatte klimaatproblemen. Elk product dat je weggooit heeft al een lange reis achter de rug: geteeld, verwerkt, vervoerd en gekoeld, vaak met behulp van fossiele energie. Als dat voedsel uiteindelijk in de vuilnisbak belandt, is al die energie verloren gegaan zonder dat er iemand beter van is geworden.¹

In Nederland wordt naar schatting 127 kilogram voedsel per persoon per jaar verspild als je de hele keten meetelt. Thuis, bij de consument, gaat het om zo’n 33 kilogram aan vast voedsel per persoon per jaar. Brood, groente, fruit, aardappelen en zuivel zijn de producten die het vaakst worden weggegooid.² De goede nieuws: verspilling in huishoudens is voor een groot deel te voorkomen met een paar gerichte aanpassingen in hoe je boodschappen doet, bewaart en kookt.

Tip 1: begin bij de koelkast, niet bij de supermarkt

De meeste verspilling begint niet in de winkel, maar thuis. Producten verdwijnen achter in de koelkast, raken vergeten en worden pas teruggevonden als ze al over datum zijn. Een simpele maar effectieve gewoonte is om je koelkast en voorraadkast altijd te checken voordat je een boodschappenlijstje maakt.

Zet producten die het eerst op moeten aan de voorkant van de koelkast of kast, zodat ze zichtbaar zijn. Dit principe heet FIFO: first in, first out. Nieuw ingekochte producten gaan achteraan, wat eerder was gekocht komt naar voren. Het Voedingscentrum adviseert ook om een vaste plek in de koelkast te reserveren voor restjes en producten die bijna over datum zijn, zodat je ze niet over het hoofd ziet.³

Een paar concrete dingen die direct helpen:

• Maak één vaste dag per week je koelkast leeg en plan je maaltijden rond wat er nog is
• Bewaar restjes altijd in doorzichtige bakjes, zodat je ze niet vergeet
• Gebruik een whiteboard of notitieblokje op de koelkast voor producten die snel op moeten

Tip 2: leer het verschil tussen THT en TGT

Een van de grootste oorzaken van voedselverspilling thuis is onduidelijkheid over houdbaarheidsdatums. Veel mensen gooien producten weg puur omdat de datum verstreken is, ook als het voedsel nog prima eetbaar is. Dat is zonde, want de twee soorten datums betekenen iets heel anders.

Ten minste houdbaar tot (THT) betekent dat de fabrikant de kwaliteit tot die datum garandeert. Daarna kan de smaak of textuur iets veranderen, maar het product is in de meeste gevallen nog veilig te eten. Denk aan droge pasta, rijst, conserven, crackers en veel zuivelproducten. Gebruik je zintuigen: ruik, kijk en proef.

Te gebruiken tot (TGT) is een echte veiligheidsdatum. Die staat op bederfelijke producten zoals vlees, vis en sommige kant-en-klaarmaaltijden. Na deze datum kun je het product beter niet meer eten, ook als het er nog goed uitziet.

Door dit onderscheid goed te kennen, gooi je minder weg puur uit voorzorg. Melk is bijvoorbeeld vaak nog meerdere dagen na de THT-datum prima te drinken. Hetzelfde geldt voor yoghurt, kaas en eieren.¹

Tip 3: kook met wat over is

Restjes zijn geen probleem, ze zijn een uitgangspunt. De gewoonte om te koken met wat er al in huis is in plaats van elke dag een nieuw recept te volgen, is een van de meest effectieve manieren om verspilling te verminderen. Het vraagt alleen om een kleine verschuiving in hoe je naar je koelkast kijkt.

Een paar basisprincipes die hierbij helpen:

• Groenten die bijna over datum zijn lenen zich uitstekend voor soep, roerbak of een ovenschotel
• Oud brood wordt prima wentelteefjes, broodpudding of zelfgemaakte croutons
• Overgebleven gekookte aardappelen kun je de volgende dag bakken of verwerken in een stamppot
• Fruit dat begint te rimpelen is perfect voor een smoothie of compote

Wie structureel restjes wil verwerken, profiteert van een goed bewaaropstelling thuis. Glazen bewaardozen helpen daarbij: je ziet in één oogopslag wat er is, en ze gaan een stuk langer mee dan plastic alternatieven.